YEŞİL MUTABAKAT EYLEM PLANI 2026–2030 VE COP31: ŞİRKETLER İÇİN ÖNCELİKLER
10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2026–2030 güncellendi. Ticaret Bakanlığı koordinasyonundaki Plan 11 ana başlık, 41 hedef ve 142 eylemden oluşuyor. Bakanlık, Planın 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenen COP31 vesilesiyle yayımlandığını belirtiyor. COP31 devam ettiğinden konferansın nihai kararları ayrıca takip edilmelidir.
Planın Kapsamı ve Şirketler Açısından Etkisi
Plan; karbon fiyatlandırması, sanayinin yeşil ve dijital dönüşümü, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir enerji, yeşil finansman, iklim değişikliğine uyum ve uluslararası iş birlikleri başta olmak üzere Türkiye’nin 2026–2030 yeşil dönüşüm yol haritasını ortaya koyuyor. 2026/12 sayılı Genelge esas olarak kamu kurumları arasındaki koordinasyon ve izleme mekanizmasını düzenliyor. Bu nedenle Planın yayımlanması, özel sektör şirketleri için tek başına yeni bir karbon raporlama, vergi ödeme veya belirli tarihe kadar yatırım yapma yükümlülüğü doğurmuyor; bağlayıcı yükümlülükler ilgili ikincil ve sektörel mevzuat kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.
AB’ye İhracat Yapan Şirketler İçin Öncelikler
Plan özellikle AB’ye ihracat yapan şirketler ve bu şirketlerin tedarikçileri açısından önem taşıyor. AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM), ürün bazlı çevresel gereklilikler, karbon maliyetleri ve sürdürülebilirlik verisi talepleri şirketlerin rekabet gücünü giderek daha fazla etkiliyor. Bu şirketlerin SKDM ve ilgili mevzuat bakımından kapsam analizlerini yapmaları; enerji tüketimi, üretim miktarı ile ürün ve tesis bazlı emisyon verilerini doğrulanabilir şekilde izleyebilecek veri altyapısını kurmaları; enerji verimliliği ve yeşil dönüşüm yatırımlarını, uygun teşvik ve yeşil finansman imkânlarını değerlendirmeleri; tedarikçilerden ihtiyaç duyulacak karbon verilerini ve AB müşterilerinin ürün bazlı taleplerini takip etmeleri uygun olacaktır.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
Eylem Planındaki 142 eylemin hayata geçirilmesi sırasında yayımlanacak ikincil mevzuat, teşvik programları ve sektörel düzenlemeler şirketler açısından asıl bağlayıcı yükümlülükleri ve uygulama takvimini belirleyecektir. Özellikle ihracatçı ve üretici şirketlerin Planı karbon verisi, enerji verimliliği, sürdürülebilir finansman ve tedarik zinciri yönetimi bakımından düzenleyici yönü gösteren bir yol haritası olarak izlemesi önem taşımaktadır.
Yeşil Mutabakat Eylem Planının Tam Metni